ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବହୁତ କମ୍ ଭାଗ ମଧୁର ଜଳ ଅଟେ[cite: 1] । ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଲୁଣିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ପିଇବା କିମ୍ବା ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ[cite: 1] । ଏହି ସମୁଦ୍ର ଜଳକୁ ଶୁଖାଇ ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ହୁମ୍ମାଠାରେ ଲୁଣ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ[cite: 1] । ଆମେ ପାନୀୟ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କୂଅ, ନଳକୂପ, ଝରଣା, ପୋଖରୀ ଓ ହ୍ରଦ ପରି ମଧୁର ଜଳ ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁ[cite: 1] । କାଶ୍ମୀରର ଉଲାର ହ୍ରଦ ହେଉଛି ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ୍ ମଧୁର ଜଳାଶୟ, ଯାହା ନଦୀର ପ୍ରବାହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବନ୍ୟା ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ[cite: 1] ।
ଜଳ ପ୍ରକୃତିରେ କଠିନ (ବରଫ), ତରଳ (ପାଣି) ଏବଂ ଗ୍ୟାସୀୟ (ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ) ଭାବେ ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ[cite: 1] । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଳାଶୟର ଜଳ ବାଷ୍ପ ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠେ ଏବଂ ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି କରେ[cite: 1] । ଏହି ମେଘରୁ ବର୍ଷା, ତୁଷାର କିମ୍ବା କୁଆପଥର ଭାବେ ଜଳ ପୁଣି ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ[cite: 1] । ପ୍ରକୃତିରେ ଜଳର ଏହି ନିରନ୍ତର ବୃତ୍ତାକାର ଗତିକୁ ଜଳଚକ୍ର କୁହାଯାଏ[cite: 1] ।
ବର୍ଷା ଜଳ ମାଟି ଭିତରକୁ ଭେଦିଯାଇ ଭୂତଳ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ[cite: 1] । ସହରର କଂକ୍ରିଟ୍ ରାସ୍ତା ଯୋଗୁଁ ଜଳ ଭୂମି ଭିତରକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ସୋକ୍ପିଟ୍, ପୋଖରୀ ଓ ରାଜସ୍ଥାନର ‘ଯୋହଡସ’ ପରି ବନ୍ଧ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ[cite: 1] । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ହିୱାରେ ବଜାର ଗ୍ରାମ ଜଳ ପରିଚାଳନାର ଏକ ଉତ୍ତମ ଉଦାହରଣ ଅଟେ[cite: 1] । ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପର୍ବତରୁ ବାହାରି ଭୂମିର ଢାଲୁ ଅନୁସାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି[cite: 1] । ଗଙ୍ଗା ଓ ମହାନଦୀ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏବଂ ନର୍ମଦା ଆରବ ସାଗରରେ ମିଶୁଥିବା ବେଳେ ରାଜସ୍ଥାନର ଲୁଣି ନଦୀ କଚ୍ଛର ରଣ୍ଣରେ ମିଶିଯାଇଛି[cite: 1] ।
ଜଳାଶୟରେ ଅନେକ ଜୀବଜନ୍ତୁ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ବାସ କରନ୍ତି[cite: 1] । ମାଛ, ଜଳବିଛା, ବଗ, ଜଳସାପ ଏବଂ ମଣିପୁରର କେଇବୁଲ୍ ଲାମ୍ଜାଓ ଭାସମାନ ଉଦ୍ୟାନର ସାଙ୍ଗାଇ ହରିଣ ପରି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚନ୍ତି[cite: 1] । ପଦ୍ମ ଓ କଇଁ ପତ୍ରରେ ଥିବା ମହମ ପରି ଚିକ୍କଣ ଆବରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଣିରେ ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ[cite: 1] । ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି[cite: 1] । ପୃଥିବୀରେ ମଧୁର ଜଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଅପଚୟ ନ କରି ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ[cite: 1] ।