ଏକ ନଦୀର କାହାଣୀ — Key Points
ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ତ୍ରୟମ୍ବକେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ଲାଭ କରି ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ମିଶିଛି ।
ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ୧୪୬୫ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରେ ଏବଂ ଏହା ଗଙ୍ଗା ପରେ ଭାରତର ଦ୍ବିତୀୟ ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ଅଟେ ।
ଓଡ଼ିଶାର ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ ଓ ସାବରୀ ନଦୀ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର ପ୍ରମୁଖ ଶାଖାନଦୀ ଭାବେ ଏଥିରେ ମିଶିଛନ୍ତି ।
ମହାନଦୀ ହେଉଛି ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏବଂ ପବିତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବାରୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ 'ଦକ୍ଷିଣ ଗଙ୍ଗା' କୁହାଯାଏ ।
ବର୍ଷସାରା ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ନଦୀକୁ ଚିରସ୍ରୋତା ଏବଂ କେବଳ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ନଦୀକୁ ଋତୁକାଳୀନ ନଦୀ କୁହାଯାଏ ।
ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ ନଦୀ ମୁହାଣ ଗଠନ କରେ ଏବଂ ଗୋଦାବରୀର ଯାତ୍ରା ଶେଷ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ କୋରିଙ୍ଗା ହେନ୍ତାଳ ବଣ କୁହାଯାଏ ।
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀରେ ନିର୍ମିତ ନଅ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଭୂପେନ୍ ହଜାରିକା ସେତୁ ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ପୋଲ ଅଟେ ।
ଚେନାବ ନଦୀ ଉପରେ ଥିବା ଧନୁ ଆକାରର ରେଳ ପୋଲ ପୃଥିବୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୋଲ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ନଦୀର ଗତିପଥ ଅବରୋଧ କରି ବିଶାଳ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ ।
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ମଜୁଲି ପୃଥିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ନଦୀ ଦ୍ଵୀପ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ହୀରାକୁଦ ପୃଥିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ମାଟି ନିର୍ମିତ ନଦୀବନ୍ଧ ଅଟେ ।
କ୍ଷେତର ରାସାୟନିକ ସାର ଜଳରେ ମିଶିଲେ ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ି ସବୁଜ ଆସ୍ତରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ମାଛମାନଙ୍କୁ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ କରି ମାରିଦିଏ ।
ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଛ ଥିଲେ ମାଟି ବର୍ଷାଜଳ ଶୋଷି ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ମାତ୍ର ଗଛ ନଥିଲେ ଜଳ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବୋହି ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ସଫା ଓ ନିର୍ମଳ ରଖିବା ପାଇଁ 'ନମାମି ଗଙ୍ଗେ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
ଭାରତର ଜାତୀୟ ଜଳଚର ଜୀବ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଡଲଫିନ୍ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଜଳରେ ବାଟ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଧ୍ୱନି ବ୍ୟବହାର କରେ ।