ଖାଦ୍ୟ ଆମ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ । ବେଳେବେଳେ ପାଉଁରୁଟି ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ବହୁତ ଦିନ ବନ୍ଦ ହୋଇ ରହିଗଲେ ସେଥିରୁ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ବାହାରେ ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଦାଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଫିମ୍ପି ନାମକ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ । ଅଣୁଜୀବମାନେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏମାନେ ଆମ ଚାରିପାଖର ମୃତ୍ତିକା, ବାୟୁ, ଜଳ ତଥା ଜୀବଶରୀର ଭିତରେ ସର୍ବତ୍ର ଥାଆନ୍ତି । ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବାୟୁ, ଆର୍ଦ୍ରତା ବା ଜଳ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ତାପମାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।
ଖାଦ୍ୟକୁ ଅଣୁଜୀବଙ୍କ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରି ବହୁଦିନ ସାଇତି ରଖିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂରକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଖରାରେ ଶୁଖାଇବା ଦ୍ଵାରା ଖାଦ୍ୟରୁ ଜଳୀୟ ଅଂଶ ଦୂର ହୁଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଲଙ୍କା, ପାମ୍ପଡ଼, ଆମ୍ବୁଲ ଓ ଶୁଖୁଆ ଆଦି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଆଚାରରେ ତେଲ ମିଶାଇଲେ ତାହା ବାୟୁ ପ୍ରବେଶକୁ ରୋକି ଅଣୁଜୀବ ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ଦ କରେ । ଫ୍ରିଜ୍ରେ ତାପମାତ୍ରା କମ୍ ଥିବାରୁ କ୍ଷୀର, ପନିପରିବା ଓ ଲହୁଣୀ ଭଲ ରହେ । ଲହୁଣୀକୁ ଗରମ କରି ଜଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ କଲେ ଘିଅ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଏବଂ ତାହା ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ କାରଖାନାରେ ବାୟୁରୁଦ୍ଧ ପ୍ୟାକେଟ୍ ଏବଂ ଘରେ ଲୁଣ, ଚିନି ଓ ଗୋଲମରିଚ ବ୍ୟବହାର କରି ଖାଦ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ ।
ସବୁ ଅଣୁଜୀବ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହନ୍ତି । କେତେକ ଉପକାରୀ ଅଣୁଜୀବ ଦହି ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ, ଇଡ଼ଲି ଫୁଲାଇବାରେ ଏବଂ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଖାଦ୍ୟ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ବାସି ପଖାଳ ଓ କାଞ୍ଜି ଉପକାରୀ ଅଣୁଜୀବରେ ଭରପୂର ରହି ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ଥଣ୍ଡା ରଖେ । ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ବେଳେ ଆମ ମୁଖରେ ଥିବା କର୍ତ୍ତନ, ଶ୍ୱାନ, ଚର୍ବଣ ଓ ପେଷଣ ଦାନ୍ତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ଚୋବାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ଫଳରେ ଲାଳ କ୍ଷରିତ ହୋଇ ହଜମ ସହଜ ହୁଏ । ଖାଇବା ସମୟରେ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ନ ହେବା ପାଇଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚୋବାଇବା ଏବଂ କଥା ନ କହିବା ଦରକାର । ସେହିପରି ନିୟମିତ ଦାନ୍ତ ଘଷିବା ଓ ପାଟି କୁଳି କରିବା ଦ୍ଵାରା ମୁଖଗହ୍ୱର ପରିଷ୍କାର ଓ ଦାନ୍ତ ସୁସ୍ଥ ରହେ ।