ଜନ୍ମଭୂମି — Key Points
‘ଜନ୍ମଭୂମି’ କବିତାଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭକ୍ତକବି ମଧୁସୂଦନ ରାଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ଚୋଖି’ ରାଗରେ ରଚିତ ଏକ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ଅଟେ।
ଭକ୍ତକବି ମଧୁସୂଦନ ରାଓ ପୁଣ୍ୟଧାମ ପୁରୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ‘ପଦ୍ମ’, ‘ବସନ୍ତ ଗାଥା’, ‘ଉତ୍କଳଗାଥା’ ପରି ଅନେକ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ।
କବିତା ଅନୁଯାୟୀ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ଭାରତଭୂମିର ସନ୍ତାନ ଏବଂ ମାତୃଭୂମିର ସେବା ପାଇଁ ମନପ୍ରାଣ ଦେବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଭାରତମାତାର ମସ୍ତକରେ ତୁଷାରାଚ୍ଛାଦିତ ବିଶାଳ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଶୋଭା ପାଉଛି ବୋଲି କବିତାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଭାରତମାତାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସିନ୍ଧୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ତଥା ଚରଣରେ ବିଶାଳ ମହାସାଗର ବିରାଜମାନ ଅଟେ।
ଭାରତମାତାଙ୍କ କଟି ବା ଅଣ୍ଟାରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଏବଂ ଶରୀରରେ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ଅନେକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଭାରତଭୂମିର କୋଳରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରି ମହାନ୍ ବୀରପୁରୁଷମାନେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ମହାକବି ବେଦବ୍ୟାସ, ବାଲ୍ମୀକି ଏବଂ କାଳିଦାସ ପବିତ୍ର କଣ୍ଠରେ ଜନ୍ମଭୂମିର ମହିମା ଓ ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ପରି ମହାତ୍ମାଜନ ଭାରତଭୂମିରେ ଆନନ୍ଦମନରେ ବିଭୁ ବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ।
ପଦ୍ମିନୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ସୀତା ଏବଂ ଦୁର୍ଗାବତୀ ପ୍ରଭୃତି ପୁଣ୍ୟବତୀ ଓ ବୀରରମଣୀମାନେ ଭାରତମାତାର ଯୋଗ୍ୟ ଦୁହିତା ଅଟନ୍ତି।
କବି ନିଜକୁ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ଭାରତମାତାର ‘ଅଧମ ଅକ୍ଷମ ସୁତ’ ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରି ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇଛନ୍ତି।
କବିତାରେ ବ୍ୟବହୃତ ‘ଗିରିବର’ ଶବ୍ଦରେ ଥିବା ‘ବର’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘ଶ୍ରେଷ୍ଠ’।
ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଜଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଇବା ସହିତ କୃଷି, ପରିବହନ ତଥା ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି।
ମହାନଦୀ, ବୈତରଣୀ, ତେଲ ଏବଂ ବୁଢ଼ାବଳଙ୍ଗ ହେଉଛି ଆମ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ।
‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ସଙ୍ଗୀତଟି ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ‘ଏଇ ଦେଶ ଏଇ ମାଟି’ କବିତାଟି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ।