‘ବେମାର ବାହାନା’ ଗଳ୍ପରେ ଲେଖକ ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶ ଏକ ଛୋଟ ପିଲାର ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ତାର ବାଳସୁଲଭ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଦିନେ ପିଲାଟି ତା’ ଆଈଙ୍କ ସହିତ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ପଡ଼ୋଶୀ ସୁଧାକରକକାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଡାକ୍ତରଖାନାର ସଫାସୁତୁରା ପରିବେଶ, ଶାନ୍ତ ବାତାବରଣ ଏବଂ ଆଈ କକାଙ୍କୁ ସାଗୁଦାନା ଖିରି ଖୁଆଇବା ଦେଖି ତା’ ମନରେ ଏକ ଭୁଲ ଧାରଣା ଜନ୍ମିଲା। ସେ ଭାବିଲା ଯେ ରୋଗୀ ହେବା ବହୁତ ମଜାଦାର କଥା, କାରଣ ସେଥିରେ ବିଛଣାରେ ଶୋଇ ରହି ଆରାମ ମିଳେ ଏବଂ ସୁଆଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ମିଳିଥାଏ।
କିଛି ଦିନ ପରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠ ସରି ନ ଥିବାରୁ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପିଲାଟି ରୋଗର ବାହାନା କଲା। ସେ ରେଜେଇ ଘୋଡ଼ି ହୋଇ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ପେଟକଟା ଓ ଜ୍ୱର ହୋଇଥିବା କଥା ଆଈଙ୍କୁ କହିଲା। ଏହା ଶୁଣି ଅଜା ଆସି ତା’ର ଶରୀର ପରୀକ୍ଷା କଲେ। ନିଜକୁ ପ୍ରକୃତ ରୋଗୀ ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ପିଲାଟି ଥର୍ମୋମିଟର ମାଗିଲା। କିନ୍ତୁ ଘରେ ଥର୍ମୋମିଟର ନ ମିଳିବାରୁ ଅଜା ତାକୁ ପିତା ପୁଡ଼ିଆ ଔଷଧ ଓ କାଢ଼ା ପିଇବାକୁ ଦେଲେ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଶରୀରର ବିକାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅଜା ତାକୁ ଦିନସାରା ଉପାସରେ ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ମିଛ ବାହାନା କରି ପିଲାଟି ବଡ଼ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେ ସାରାଦିନ ଏକୁଟିଆ ବିଛଣାରେ ପଡ଼ି ରହି ଭାରି ବିରକ୍ତ ହେଲା। ବାହାରେ ଖେଳିବୁଲିବାର ସୁଯୋଗ ନ ପାଇ ଏବଂ ପେଟରେ ପ୍ରବଳ ଭୋକ ହେତୁ ସେ ଛଟପଟ ହେଲା। ଘରର ଅନ୍ୟମାନେ ଯେତେବେଳେ ସୁଆଦିଆ ଡାଲିଭାତ ଓ ମିଠା ଆମ୍ବ ଖାଉଥିଲେ, ସେ ଲୁଚିଲୁଚି ତାହା ଦେଖି ଈର୍ଷା ଓ ଅନୁତାପରେ ଜଳିଗଲା।
ଶେଷରେ ପିଲାଟି ବୁଝିପାରିଲା ଯେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଯାଇ ଦଣ୍ଡ ପାଇବା ବରଂ ଭଲ, କିନ୍ତୁ ମିଛ ବେମାର ହୋଇ ଭୋକ-ଉପାସରେ ଏକୁଟିଆ ପଡ଼ିରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ। ଏହି ତିକ୍ତ ଅନୁଭୂତିରୁ ତା’ର ଚେତା ପଶିଲା ଏବଂ ସେ ସ୍କୁଲ୍ ନ ଯିବା ପାଇଁ ଆଉ କେବେ ବି ରୋଗର ବାହାନା ନ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲା।