ବାଳବୁଦ୍ଧ — Key Points
‘ବାଳବୁଦ୍ଧ’ କବିତାଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଛନ୍ଦକବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଛି।
କବି ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର କଲଣ୍ଡାପାଳ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
କବି ତାଙ୍କର ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାର’ କାବ୍ୟଗ୍ରନ୍ଥ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।
କୁମାର ଗୌତମ ରାଜଉପବନର ରୋହିଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଆମ୍ବଗଛ ମୂଳେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ।
ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବା ଏକ ଧବଳ ହଂସ ଦେବଦତ୍ତଙ୍କ ତୀର ମାଡ଼ରେ ଆହତ ହୋଇ ଗୌତମଙ୍କ ଆଗରେ ପଡ଼ିଲା।
କୁମାର ଗୌତମ ହଂସ ଶରୀରରୁ ଶର କାଢ଼ି, ରକ୍ତ ପୋଛି ତାକୁ ଜଳ ପିଆଇ ସ୍ନେହରେ ସେବା କଲେ।
ଦେବଦତ୍ତ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟର ସଫଳତା ପାଇଁ ଗର୍ବ ପ୍ରକାଶ କରି ଆହତ ହଂସଟିକୁ ନିଜର ବୋଲି ଦାବି କଲେ।
କୁମାର ଗୌତମ ନିରୀହ ପକ୍ଷୀ ଉପରେ ଶର ନିକ୍ଷେପ କରିବା ଅନ୍ୟାୟ ବୋଲି ଦେବଦତ୍ତଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ।
ଜୀବନ ନେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅପେକ୍ଷା ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଧିକାର ଅଧିକ ବୋଲି ଗୌତମ କହିଥିଲେ।
ହଂସ ନ ପାଇବାରୁ ଦେବଦତ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାଜଦରବାରରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ ଜଣାଇଲେ।
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଗୌତମ ହିଂସାବାଦର ରାଜ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଶାନ୍ତି ଓ ପ୍ରେମର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ଗୌତମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆହତ ହଂସଟିକୁ ସୁସ୍ଥ କରି ମୁକ୍ତ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ାଇ ଦେଲେ।
ମୁକ୍ତଚାରୀ ପକ୍ଷୀ କାହାରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ନୀଳ ଆକାଶ ହିଁ ତାର ପ୍ରକୃତ ବାସସ୍ଥାନ।
ଏହି କବିତାରେ କରୁଣା ଏବଂ ହିଂସା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂଘର୍ଷରେ କରୁଣା ତଥା ଅହିଂସାର ବିଜୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
‘ବାଳବୁଦ୍ଧ’ କବିତାଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିରୀହ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଭାବ ଓ ଅହିଂସା ମାର୍ଗ ଆପଣାଇବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ।