ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏମ୍. କେ. ଭାଇନୋବାପୁଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ କୁହାଯାଏ ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୧ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ପୃଥିବୀରେ ଦିନ ୧୬ ଘଣ୍ଟା ଓ ରାତି ୮ ଘଣ୍ଟା ହୁଏ ।
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ଗ୍ରନ୍ଥର ନାମ ‘ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ’ ଅଟେ ।
ଭାରତର ପୂର୍ବ ଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ଗୁଜୁରାଟରେ ପ୍ରଥମେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ହୁଏ ।
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ତାଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥ ‘ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟ’ରେ ପୃଥିବୀର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଯୋଗୁଁ ତାରାମାନଙ୍କ ଆପାତ ଗତି ହୁଏ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।
ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ।
ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଚଷମା ଦେଇ ସିଧାସଳଖ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।
ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଆକାରରେ ବହୁତ ଛୋଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀର ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରତୀୟମାନ ଆକାର ପ୍ରାୟ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ ।
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ହୁଏ ।
ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଜୁନ୍ ମାସରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମୟରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ହୁଏ ।
ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖରେ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଦିନ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅୟନାନ୍ତ କୁହାଯାଏ ।
ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ଥାଏ ।
ପୃଥିବୀର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଅକ୍ଷ ଧ୍ରୁବନକ୍ଷତ୍ର ଆଡ଼କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଆକାଶରେ ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିର ଦେଖାଯାଏ ।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ପୃଥିବୀର ପରିକ୍ରମଣ ଗତି ଯୋଗୁଁ ଦିନ ଓ ରାତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ପୃଥିବୀ ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପାଖରେ ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରେ ।