ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ — Key Points
ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷର ଉପରିସ୍ଥ ଧାତବ ଟୋପିଟି ଏହାର ଯୁକ୍ତ (+) ଅଗ୍ର ଏବଂ ତଳ ଚଟକା ଧାତବ ଅଂଶଟି ବିଯୁକ୍ତ (-) ଅଗ୍ର ଅଟେ।
ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷର ବିପରୀତ ଅଗ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ିଲେ ବ୍ୟାଟେରୀ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ।
ତାପଦୀପ୍ତ ବଲ୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସରୁ ଫିଲାମେଣ୍ଟ୍ ତାରଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ବଲ୍ବର ଫିଲାମେଣ୍ଟ୍ ଛିଡ଼ିଗଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ବଲ୍ବ ଫ୍ୟୁଜ୍ ହେବା କୁହାଯାଏ।
ଏଲ୍ଇଡ଼ି (LED) ର ଲମ୍ବା ତାରଟି ଯୁକ୍ତ (+) ଅଗ୍ର ଏବଂ ଛୋଟ ତାରଟି ବିଯୁକ୍ତ (-) ଅଗ୍ର ସୂଚାଇଥାଏ।
ଏଲ୍ଇଡ଼ି (LED) ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ କେବଳ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ହିଁ ଏହା ଜଳିଥାଏ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହ ନିମନ୍ତେ ଗଠିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଦ୍ଧ ପଥକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ କୁହାଯାଏ।
ଏକ ମୁଦିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ସର୍ବଦା ଯୁକ୍ତ (+) ଅଗ୍ରରୁ ବିଯୁକ୍ତ (-) ଅଗ୍ର ଆଡ଼କୁ ହୋଇଥାଏ।
ସୁଇଚ୍ ହେଉଛି ଏକ ସରଳ ଯନ୍ତ୍ର, ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
ସୁଇଚ୍ ଅନ୍ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପରିପଥ ମୁଦିତ ରହେ ଏବଂ ସୁଇଚ୍ ଅଫ୍ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପରିପଥ ଖୋଲା ରହେ।
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ମାନକ ସଙ୍କେତ ସାହାଯ୍ୟରେ ସରଳ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପରିପଥ ଚିତ୍ର (circuit diagram) କୁହାଯାଏ।
ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ସହଜରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରେ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ବା ପରିବାହୀ କୁହାଯାଏ।
ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ଆଦୌ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରୋଧୀ ବା କୁପରିବାହୀ କୁହାଯାଏ।
ମାନବ ଶରୀର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥିବାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧକ୍କାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ତାର ଓ ସୁଇଚ୍ ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରୋଧୀ ଆବରଣ ଦିଆଯାଏ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷରୁ ସଳଖ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବା DC ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଘରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ରୋତ ବା AC ମିଳିଥାଏ।