ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ — Key Points
ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଚକ୍ଚକ୍ ବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଗୁଣକୁ ଧାତବ ଔଜ୍ଜଲ୍ୟ ବା ଧାତବ ଦୀପ୍ତି କୁହାଯାଏ ।
ପଦାର୍ଥକୁ ପିଟି ପତଳା ଚଦରରେ ପରିଣତ କରିବା ଗୁଣକୁ ନମନୀୟତା କୁହାଯାଏ ଏବଂ ସୁନା ଓ ରୁପା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ନମନୀୟ ଧାତୁ ଅଟନ୍ତି ।
ସୋଡିୟମ ଓ ପୋଟାସିୟମ ଭଳି ନରମ ଧାତୁକୁ ଛୁରୀରେ କାଟିହୁଏ ଏବଂ ପାରଦ ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ ।
ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ହାତୁଡ଼ିରେ ପିଟିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗୁର ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
ଧାତୁକୁ ଟାଣି ସରୁ ତାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଗୁଣକୁ ତନ୍ୟତା କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ରୁପାର ତାରକସି ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
ଷ୍ଟିଲ୍ ହେଉଛି ଲୁହା ଓ କାର୍ବନର ଏକ ଶକ୍ତ ମିଶ୍ରଧାତୁ ଯାହା ଝୁଲା ପୋଲ ଏବଂ ଟ୍ରେନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତୁରେ ଆଘାତ କଲେ ଗମ୍ଭୀର ଗୁଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଗୁଣକୁ ନିନାଦତା କୁହାଯାଏ ।
ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ତାପର ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କାଠ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଧାତୁ ତାପର କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟୁତର ସୁପରିବାହୀ କିନ୍ତୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଓ ରବର ଭଳି ଅଧାତବ ସାମଗ୍ରୀ ବିଦ୍ୟୁତର କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ପାଇଁ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଅର୍ଥାତ୍ ବାୟୁ ଏବଂ ଜଳ ଉଭୟଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।
ବାୟୁ ଓ ଜଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ଧାତୁ ପୃଷ୍ଠର ମୃଦୁ କ୍ଷୟ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସଂକ୍ଷାରଣ କୁହାଯାଏ ।
ଲୁହାକୁ କଳଙ୍କିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଉପରେ ଦସ୍ତା ଧାତୁର ସୁରକ୍ଷା ସ୍ତର ଚଢ଼ାଇବାକୁ ଗାଲ୍ଭାନାଇଜେସନ୍ କୁହାଯାଏ ।
ଧାତୁ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି କ୍ଷାରୀୟ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗଠନ କରେ ଯାହା ଲାଲ୍ ଲିଟ୍ମସ କାଗଜକୁ ନୀଳ କରେ ।
ଅଧାତୁ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅମ୍ଳୀୟ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗଠନ କରେ ଯାହା ନୀଳ ଲିଟ୍ମସ କାଗଜକୁ ଲାଲ୍ କରେ ।
ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ, ସାର ପାଇଁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଏବଂ ଜଳ ବିଶୋଧନ ପାଇଁ କ୍ଲୋରିନ୍ ଭଳି ଅଧାତୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଟନ୍ତି ।