ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ — Key Points
ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ କୌଣସି ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ନ ହୋଇ କେବଳ ଆକାର, ଆକୃତି ବା ଅବସ୍ଥା ଭଳି ଭୌତିକ ଧର୍ମ ବଦଳେ, ତାହାକୁ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାହାକୁ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
ନିଃଶ୍ୱାସ ବାୟୁରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାଷ୍ପ ଚୂନପାଣି ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅଦ୍ରବଣୀୟ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାରୁ ଚୂନପାଣି ଦୁଧିଆ ହୋଇଯାଏ ।
ଭିନେଗାର୍ ଏବଂ ଖାଇବା ସୋଡ଼ାର ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଫଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ବୁଦ୍ବୁଦ୍ ଆକାରରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ ।
ଲୁହା ବାୟୁର ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ଆଇରନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ନାମକ କଳଙ୍କି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ।
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତା ବାୟୁରେ ଜଳିଲେ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ନାମକ ଧଳା ପାଉଡ଼ର ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯେଉଁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ତାପ ବା ଆଲୋକ ନିର୍ଗତ କରେ, ତାହାକୁ ଦହନ କୁହାଯାଏ ।
ଦହନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିରନ୍ତର ଚାଲୁ ରହିବା ପାଇଁ ବାୟୁରେ ଥିବା ଅମ୍ଳଜାନର ଉପସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଟେ ।
ସଜୀବଙ୍କ ଶରୀରରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ତାପ ବିନା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକ ଉତ୍ପାଦନ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଜୈବଦୀପ୍ତି କୁହାଯାଏ ।
ଯେଉଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ କୌଣସି ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ, ତାହାକୁ ତାହାର ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରା କୁହାଯାଏ ।
ଦହନ ଘଟିବା ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ, ଅମ୍ଳଜାନ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ତାପ— ଏହି ତିନୋଟି କାରକ ଦରକାର ।
ମହମବତୀର ମହମ ତରଳିବା ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ମହମ ବାଷ୍ପ ଜଳିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ।
ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ଅବସ୍ଥା ଫେରିପାଇ ହୁଏ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ଫେରିପାଇ ହୁଏ ନାହିଁ ତାହା ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଅଟେ ।
ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ମୃତ୍ତିକା ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଶିଳାର ଅବକ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ ।
ପବନ ଓ ଜଳସ୍ରୋତ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଶିଳାଗୁଣ୍ଡ ଓ ମୃତ୍ତିକା ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ।