ଆଲୋକ : ଦର୍ପଣ ଓ ଲେନ୍ସ — True / False Practice
ସମାନ୍ତରାଳ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିଗୁଚ୍ଛ ଲେନ୍ସ ଦେଇ ଗତି କରି ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାକୁ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରତିଫଳନର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସମତଳ ଦର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ମାନବ ଚକ୍ଷୁ ଭିତରେ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ ଥାଏ।
ଛୋଟ ଅକ୍ଷର ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବର୍ଦ୍ଧକ କାଚ ଏକ ଅବତଳ ଲେନ୍ସ ଅଟେ।
ଅବତଳ ଲେନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖିଲେ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସର୍ବଦା ସିଧା ଏବଂ ଛୋଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସକୁ ଏକ ଅପସାରୀ ଲେନ୍ସ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସର ମଝି ଭାଗ ମୋଟା ଏବଂ ଧାର ପତଳା ହୋଇଥାଏ।
ମୋଟରଗାଡ଼ିର ପାର୍ଶ୍ୱ-ଦୃଶ୍ୟ ଦର୍ପଣ ଭାବରେ ସମତଳ ଦର୍ପଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକମାନେ ଦାନ୍ତର ବର୍ଦ୍ଧିତ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ସମାନ୍ତରାଳ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରିଆଡ଼େ ବିସ୍ତାରିତ ବା କେନ୍ଦ୍ରାପସାରୀ କରିଥାଏ।
ଆପତିତ ରଶ୍ମି, ପ୍ରତିଫଳନ ବିନ୍ଦୁରେ ଅଙ୍କିତ ଅଭିଲମ୍ବ ଏବଂ ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମି ସମସ୍ତେ ଏକା ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।
ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଅଭିଲମ୍ବ ଭାବରେ ପଡ଼ିଲେ ଆପତନ କୋଣ ୯୦° ହୁଏ।
ଆଲୋକ ପ୍ରତିଫଳନର ପ୍ରଥମ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆପତନ କୋଣ ସର୍ବଦା ପ୍ରତିଫଳନ କୋଣ ସହିତ ସମାନ ହୁଏ।
ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସର୍ବଦା ଓଲଟା ଏବଂ ବସ୍ତୁଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ।
ଯେଉଁ ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳକ ପୃଷ୍ଠ ଭିତର ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କା ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଅବତଳ ଦର୍ପଣ କୁହାଯାଏ।