ଆକାଶ : ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତି ଓ ସମୟ ଗଣନା — True / False Practice
ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ୮୦୦ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀକୁ ଥରେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନିଅନ୍ତି।
୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ସଂସ୍କାର କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମେଘନାଦ ସାହା ଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ବୈଶାଖ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।
ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ୨୪ଟି ଚକ ରହିଛି ଯାହା ଋତୁ ଓ ମାସର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।
ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ 'ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶିରୋମଣି' ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ।
କ୍ରାନ୍ତୀୟ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ନାକ୍ଷତ୍ରିକ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିନିଟ୍ ଅଧିକ ଦୀର୍ଘ ହୋଇଥାଏ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୧ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଉଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଚଳିତ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ହେଉଛି ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର।
୧୨ଟି ଚନ୍ଦ୍ର ମାସକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଚନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷର ଅବଧି ପ୍ରାୟ ୩୫୪ ଦିନ ଅଟେ।
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଥିବାବେଳେ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଛାଇର ଲମ୍ବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ସମସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣଚକ୍ର ସମାପ୍ତ ହେବାକୁ ପ୍ରାୟ ୨୯.୫ ଦିନ ସମୟ ଲାଗେ।
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକିତ ଅଂଶ କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଅବଧିକୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ କୁହାଯାଏ।
ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରାୟ ୫୦ ମିନିଟ୍ ବିଳମ୍ବରେ ଉଦୟ ହୁଏ।
ପୃଥିବୀର ଛାୟା ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ିବା କାରଣରୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ହ୍ରାସବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ।
ଚନ୍ଦ୍ରର ନିଜସ୍ୱ ଆଲୋକ ନାହିଁ, ଏହା ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଦେଖାଯାଏ।